مرتضى مطهري
46
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )
1 . صفات خوب مربوط به مال از جنبهء منفى و از جنبهء مثبت : صفات خوب منفى : بلندنظرى و بىاعتنايى و استغناء نفس صفات خوب مثبت : جود ، كسب محبوبيت ، احترام ، ايجاد مؤسسات نافع و مفيد از قبيل مدارس و مساجد و بنگاههاى دارويى و تحقيقات علمى و راه سازى و غيره ، ادارهء عائله ، تعليم و تربيت اولاد و بهداشت آنها صفات بد منفى : بخل و امساك صفات بد مثبت : طغيان ، تكبر ، اسراف ، استثمار ، رشوه ، تملق ، تظاهر و تفاخر ، تجمل 2 . خوب و بد بودن طلب مال تابع خوب و بد بودن هدف آن است . مسابقه در گردآوردن و افزون طلبى و رقابت در بيشتر داشتن بسيار مذموم است ، هم از نظر اسلام و هم از نظر سوسياليزم . طلب مال براى حفظ حيثيت ، بسيار ممدوح است . * ( لنقل الصخر من قلل الجبال . . . ) * 3 . داستان حرص ميمون و استفاده از آن ( دفتر 35 ، ص 42 ) 4 . چرا علم در فقر و غربت بهتر به دست مىآيد ؟ ( تمركز فكر ) مال - فقر و غنا و امنيت و ناامنى در ظهرالاسلام ج 1 ، ص 115 مىگويد : علت اينكه در ادب عربى از فقر و بُعد از بِلاط ( قصور خلفا ) [ به نيكى ياد شده ] و همچنين علت اينكه تصوف شايع شد اين بود كه در آن محيط اجتماعى كه حكومتهاى ديكتاتورى بود واقعاً مال و بال بود ، هركسى مال داشت امنيت خاطر و آسايش نداشت ، مردم همه آسايش را در نداشتن احساس مىكردند و چون تشخيص نمىدادند كه مال بذاته و بال نيست ، خلط ما بالعرض به ما بالذات مىكردند ، به جاى آنكه متوجه اصلاح وضع امنيت اجتماعى بشوند متوجه جنبهء منفى و دور ريختن مال و سبكبار شدن مىشدند . مثل همان كسى كه در راه ناامنى كيسهء